Lichtstrepen en -schepen in de lucht
Verklaarde UFOON-meldingen uitgelicht
In november 2006 kreeg UFOON drie meldingen binnen, waarvan twee ons lang voor een raadsel stelden. Ze leken op een horecaschijnwerper of -laser, maar wij konden deze niet lokaliseren. Pas in Januari 2007 kwam voor beide de doorbraak, waarbij ook een melding uit april 2006 werd opgehelderd.De melding die snel verklaarbaar bleek, leek in eerste instantie een erg spectaculaire waarneming van een twee kleurige schotelvorm.
Een melder uit Boxmeer ziet op 16 november 2006 "Een vreemd lichtend voorwerp achter lichte bewolking dat zonder geluid zich verplaatste eerst in een rechte lijn later in cirkels. Wit / blauw licht maar veranderde soms in oranje /rood dat af en toe knipperde (alleen het witte knipperde). De vorm was een schotel met een doorsnede van mogelijk 20 meter of meer en verplaatste zich snel in verschillende richtingen.
Dit kan volgens ons geen lamp of laserlicht zijn omdat de wolken voor het licht donker waren. Ongeveer 6 mensen hebben dit gezien vanaf dezelfde plek en bij sommige, waaronder ik, kwam er toch angst naar boven omdat dit wel een erg duidelijk voorbeeld was!"
 Club Noblesse met schijnwerper |
De beschrijving doet ons sterk vermoeden dat toch het schijnsel is waargenomen van een bewegende schijnwerper (sky beamer) die op de wolken was gericht.
De relatief lange duur (10 minuten) van de waarneming en de gemelde bewegingen van het licht -achter of op de wolken- zijn kenmerkend voor de waarneming van een lichtshow, waarbij een krachtige schijnwerper vanaf de grond een schijnsel projecteert op de wolken.
De indruk dat het licht zich zo nou en dan in een wolk bevond, wordt regelmatig gemeld bij waarnemingen veroorzaakt door sky beamers. Deze indruk kan ontstaan als het licht van de sky beamer tijdelijk niet goed wordt gereflecteerd.
Wolken kunnen onregelmatig gevormd, rafelig en diffuus zijn, waardoor er soms geen goed reflecterend oppervlak is en het licht pas in de wolk wordt gereflecteerd. Het knipperen van het licht dat is gemeld, kan ons inziens het gevolg zijn van het korte perioden ontbreken van een goed reflecterend oppervlak op de wolk.
De lichtbundel vanaf de grond kan onzichtbaar blijven als de lucht onder de wolken helder en schoon is. Onder dergelijke omstandigheden kan de lichtbundel slechts worden waargenomen als de waarnemer zich dichtbij de lichtbron bevindt.
Uit de weergegevens van de meteo van Luchthaven Niederrhein, net over de grens in Duitsland, bleek dat het zicht tijdens de waarneming goed was.
In Haps staat volgens onze informatie sinds kort een bewegende schijnwerper bij de seksclub Noblesse aan de Kwekersweg 2. De schijnwerper is omhoog gericht en maakt continu pendel- en cirkelbewegingen. De schijnwerper stond volgens personeel van Club Noblesse vorige week elke avond aan. De lichtbundel bestaat volgens de informatie die we kregen uit wit en rood licht. Deze kleuren werden ook gemeld.
Op het meldingsformulier werd ingevuld dat het licht richting west tot noordwest tot noord werd gezien. Dit is vanuit Boxmeer gezien globaal in de richting Haps.
Het komt regelmatig voor dat het schijnsel van dit soort schijnwerpers over afstanden van vele kilometers is te zien. Hoe hoger de wolken hangen, in een des te grotere omtrek het schijnsel op de wolken van zo'n schijnwerper is te zien.
Groene laser
De bovenstaande melding was binnen 48 uur verklaarbaar, maar via Stichting 'De Koepel' te Utrecht kregen wij op 12 april 2006 een melding uit Bilthoven binnen. Dit bleek een zwaardere dobber te worden:
 Stichting 'De Koepel' is een samenwerkingsverband van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS), de Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart (NVR) en de Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde (JWG). Bij deze landelijke overkoepelende organisatie kan men terecht met vragen over sterrenkunde, maar ook over weerkunde en ruimteonderzoek. Hierdoor krijgen zij ook UFO-meldingen binnen, die zij sinds april 2006 (Melding Bilthoven, 10 april 2006) aan de UWN doorgeven. |
Gebied aan de hemel: halverwege de lijn middelste ster van de staart van de Grote Beer (Mizar?) - Arcturus. Mizar staat op dit tijdstip nagenoeg in het zenit, Arcturus in het NO.
Die sterren werden toen verbonden door een vaag zichtbaar spoor, lijkend op een trail van een vliegtuig. Er waren echter de gehele zondag geen trails geweest en ook vandaag niet, dus dat lijkt onwaarschijnlijk. De lijn was vaag, want er was veel maanlicht.
Een gedeelte van die vreemde lijn lichtte steeds vrij fel op, in een groenige kleur, die aan fluorescerend groen deed denken of ook wel aan poollicht-groen. Na misschien dertig seconden doofde het dan om een kleine minuut later weer op te gloeien, steeds op dezelfde plek, soms aan een stuk, soms onderbroken.
Wellicht is het verschijnsel al voor 0.45 en na 1.20 uur ook te zien geweest.
Na 1.20 uur ben ik naar bed gegaan, maar het houdt me wel bezig."
Commentaar UWN 20 april 2006:
De lange waarnemingsduur van ca. dertig minuten met onderbrekingen en de telefonische verklaring van de melder dat het lichtschijnsel ook in enkele nachten na de eerste waarneming nog wel eens is gezien, zijn aanwijzingen dat het licht werd veroorzaakt door een (bewegende) schijnwerper of laser op de grond die op wolken of condensstrepen was gericht.
We hebben getracht na te gaan of er rond het tijdstip van de waarneming op 10-4 condensstrepen waren of niet. Er was een weersonde-oplating vanaf De Bilt op 10-4 om 00Z (02.00 uur lokale zomertijd). De sondering geeft een relatieve vochtigheid op het vlak 250 hPa (10.000 meter hoogte) van 3%. De temperatuur op die hoogte was -51,5 (C. Hier bevindt zich volgens de Appleman-kaart het grensgebied tussen Maybe contrails en Always contrails. Een hoogte van 10.000 meter wordt veel gebruikt door straalvliegtuigen. De aanwezigheid van condensstrepen tijdens de waarneming kan dus niet worden uitgesloten.
 De AAD-LIDAR in Australië |
Uit ervaring weten we dat de lichtbundel van schijnwerpers van discotheken bij een schone, heldere atmosfeer onder de wolken onzichtbaar kan blijven, terwijl het schijnsel op de wolken wel goed zichtbaar is. De deskundige van Laser Image vertelde ons dat dit ook geldt voor een laser: bij een heldere atmosfeer kan de straal naar de grond (gedeeltelijk) onzichtbaar zijn, terwijl het schijnsel op de wolk wel duidelijk zichtbaar is. Het zicht rond het tijdstip van de waarneming op de nabijgelegen Vliegbasis Soesterberg was goed met 10 km of meer. We hebben geïnformeerd of in de regio Bilthoven een groene laser bekend is. We vernamen dat in de buurt van de watertoren wel eens een groene bewegende laser wordt gebruikt.
Het lijkt ons daarom mogelijk dat het schijnsel van een bewegende groene laser op een condensstreep is gezien. De melding bevat geen informatie die zo'n laser kan uitsluiten.
De tweede waarneming
Een melder uit De Bilt ziet op 27 november 2006 "een groen licht in de lucht, Het was een streep, een soort laser straal. van 7 meter ongeveer. Het leek niet van de grond te komen want buiten die 7 meter groene neon licht, was het verder pikdonker. Na een paar minuten ging het licht uit."Commentaar UWN 30 november 2006:
De melder heeft inderdaad een laserstraal gezien. Het RIVM te Bilthoven gebruikt een groene laser voor metingen in de atmosfeer. Volgens een medewerker van het RIVM was de laser op 27 nov. rond 18.00 uur ingeschakeld. Hij beweegt niet en is recht naar boven gericht.
Er kwamen uit de regio De Bilt / Bilthoven ook andere meldingen van waarnemingen van de groene laserstraal. Het gaat om een zogenaamde LIDAR-meting.
Hierbij wordt een laserstraal de lucht ingezonden. Afhankelijk van de hoeveelheid licht die teruggekaatst wordt, kan iets worden gezegd over de luchtverontreiniging en de hoogte van wolkenlagen.
Opmerking melder De Bilt 2 december 2006:
"Dank je wel voor de terugkoppeling. Het is fijn om te weten dat er serieus omgegaan wordt met de informatie."
Commentaar UWN 11 januari 2007:
Uit de gegevens die we van het RIVM op 11 januari 2007 kregen blijkt dat de LIDAR-laser op 10 april 2006 twee keer 's nachts (nacht van 9 april) aan stond.
Opmerking melder Bilthoven (waarneming 10 april 2006) 12 januari 2007: "Bedankt voor het alsnog reageren op eerdere correspondentie in het vorig jaar. Ik ben zeer verrast, dat de laser bij het RIVM vandaan kwam, want dat is hemelsbreed hooguit 1,5 km van mijn huis. Het leek veel verder weg. Ik heb het verschijnsel later in het jaar ook nog wel eens waargenomen, dus het verhaal klopt wel, ook de richting, maar nogmaals: verrassend dichtbij."
Rode laser?
De volgende melding uit Spijkernisse die wij ook via Stichting 'De Koepel' te Utrecht binnen kregen (op 18 november 2006), bleek de tweede zware dobber uit die novembermaand:Zo'n 10 tot 15 minuten zien de melders zien op 11 november 2006 in het zuidoosten "een lange verticale streep die helder rood was. De streep vervaagde en werd weer helder. Dit ging de gehele waarneming door. Na de laatste vervaging verdween de streep."
Commentaar UWN 8 december 2006:
Op basis van de verzamelde informatie waren we echter niet in staat om de oorzaak van de waarneming te achterhalen. De beschrijving wijst erop dat er een laserstraal is gezien, die vanaf de grond omhoog was gericht. Hierbij moeten we aantekenen dat meldingen van lasers meestal worden gekenmerkt door een dunne scherp afgetekende lijn in de lucht, meestal rood of groen van kleur. De melders beschreven echter een zekere breedte.
Volgens onze lijst met sky-beamers (horeca-schijnwerpers) staat er in deze regio geen schijnwerper of laser.
We hebben contact gehad met de KLPD Dienst Luchtvaartpolitie op Schiphol. Daar verklaarde men dat er op het tijdstip van de waarneming geen politiehelikopters of -vliegtuigen met rode lasers actief waren in het gebied. Rode laser worden wel eens toegepast bij zoekacties vanuit vliegtuigen.
Van de Politie Rijnmond hoorden we dat Shell Moerdijk op die avond vanwege een storing hevig aan het affakkelen was, waardoor in de verre omgeving een oranje gloed zichtbaar was. Shell verklaarde tegenover ons dat een rode laser of schijnwerper hierbij niet werd gebruikt. Het lijkt ons dat het affakkelen een diffuse oranje gloed moet hebben veroorzaakt en geen scherp afgetekende rode lichtbundel.
Commentaar UWN 9 januari 2007:
Via de Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie ontvingen wij bericht dat er enige dagen geleden vanuit diverse plaatsen in Zeeland een lichtzuil in de lucht werd gezien. Na onderzoek bleek deze te zijn veroorzaakt door een storing bij Dow Chemical in Terneuzen. De fabriek moest geruime tijd uit hun naftakraker affakkelen, waardoor in de lucht op vrij grote afstand een lichtzuil waar te nemen was.
Wij vragen ons af of de lichtzuil overeenkomt met het verschijnsel dat u op 11 nov. 2006 hebt gezien. Rond het tijdstip van uw waarneming werd er hevig afgefakkeld door Shell Moerdijk, dat in de door u gemelde kijkrichting ligt.
Commentaar melders 10 januari 2007:
"Na het zien van de foto's denken wij inderdaad dat, dat het geweest moet zijn. We bedanken u hartelijk voor de aandacht die u aan onze waarneming heeft besteed."
Tijdsduur onderzoek
De boxmeer melding was binnen 48 uur verklaarbaar, die uit De Bilt koste ons nog eens 24 uur meer. Maar het duurde negen maanden voor we de melder uit Bilthoven uitsluitsel konden geven, zeven maanden langer dan de melder uit Spijkernisse moest wachten op onze onderzoeksresultaten.De Tornado-zaak was meer dan vijf jaar in onderzoek voordat we met een publicatie konden komen.
Terug